De meest voorkomende ziektes bij zeevissen en hun oplossing

Witte stip, fluweelziekte, clownvisziekte, wormen en HLLE: een overzicht van de meest voorkomende ziektes bij zeevissen, en waarom quarantaine het belangrijkste medicijn is.

Vlamdwergkeizersvis tussen koralen in een aquarium
Foto: KoS, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Zeevissen worden vaak ziek in de eerste weken na aankoop, als de stress van vangst en transport hun weerstand verzwakt. Het grote probleem in een rifaquarium: de meeste medicijnen doden ook koralen, garnalen en slakken. Voorkomen is dus nog belangrijker dan in zoetwater.

Quarantaine: het beste medicijn

Zet elke nieuwe vis vier tot zes weken in een aparte quarantainebak met een eigen, ingelopen filter, verwarming en een paar pvc-buizen als schuilplaats. Observeer dagelijks. Veel ervaren houders behandelen nieuwe vissen in quarantaine ook preventief. Pas als een vis volledig gezond is en goed eet, gaat hij naar het rifaquarium.

Overzicht

Witte stip (Cryptocaryon irritans)

Symptomen: witte puntjes als zoutkorrels, schuren, snel ademen. De bekendste ziekte bij zeevissen. Lees er alles over in ons artikel over witte stip en fluweelziekte.

Fluweelziekte (Amyloodinium ocellatum)

Symptomen: een fijn, stoffig laagje op de huid, zeer snel ademen, vissen die aan het oppervlak hangen. Veel sneller en gevaarlijker dan witte stip: vissen kunnen binnen enkele dagen sterven. Zie ons artikel over witte stip en fluweelziekte.

Clownvisziekte (Brooklynella hostilis)

Symptomen: dik, wit slijm dat in flarden loskomt, vaalheid, snel ademen. Treft vooral clownvissen, vaak wildvang. Verloopt snel; behandeling in een aparte bak is nodig.

Uronema

Symptomen: rode vlekken en zweren die snel dieper worden. Een eencellige parasiet die vooral verzwakte vissen treft, vaak ook bij een verlaagd zoutgehalte.

Wormen (Neobenedenia, kieuwwormen)

Symptomen: schuren, troebele ogen, snel ademen. Huidwormen zijn nauwelijks zichtbaar op de vis. Een korte zoetwaterdip met water op dezelfde temperatuur en pH maakt ze vaak zichtbaar als kleine witte vlekjes die loslaten.

HLLE (Head and Lateral Line Erosion)

Symptomen: putjes en erosie op de kop en langs de zijlijn, vooral bij doktervissen en keizersvissen. De oorzaak is niet volledig bekend; het wordt in verband gebracht met voeding, stress en fijne deeltjes van actieve kool. Gevarieerd voer met veel algen en goede waterkwaliteit helpen meestal.

Lymfocystis

Symptomen: witte, bloemkoolachtige gezwellen op vinnen of huid. Een virusziekte die er lelijk uitziet, maar meestal vanzelf verdwijnt bij goede omstandigheden. Geen behandeling nodig.

Behandelen: nooit in het rifaquarium

  • Koper, het meest gebruikte middel tegen witte stip en fluweelziekte, is dodelijk voor koralen en ongewervelden. Gebruik het alleen in een aparte bak, en meet de concentratie met een kopertest.
  • Middelen die ‘rifveilig’ heten, zijn vaak niet of weinig werkzaam tegen parasieten.
  • Een UV-sterilisator kan vrij zwevende parasieten helpen verminderen, maar geneest geen zieke vissen.

Yawar geeft bewust geen doseringen: volg altijd de bijsluiter van het middel en vraag bij twijfel advies aan een dierenarts met ervaring in vissen. Behandel vissen altijd in een aparte bak, nooit in het rifaquarium.