Witte stip en fluweelziekte bij zeevissen

Witte stip en fluweelziekte zijn de twee parasitaire ziektes die zeewaterhouders het meest vrezen. Ze worden vaak binnengebracht met een nieuwe vis en kunnen zich razendsnel verspreiden. Wie hun levenscyclus begrijpt, kan ze gericht bestrijden.

Witte stip (Cryptocaryon irritans)

Symptomen

• Witte puntjes, als zoutkorrels, op huid en vinnen.
• Schuren tegen stenen en zand.
• Snel ademen, verminderde eetlust.
• De stippen verdwijnen soms enkele dagen en komen dan terug, vaak in grotere aantallen.

De levenscyclus

1. Op de vis: de parasiet voedt zich enkele dagen in de huid of kieuwen. Dit zijn de zichtbare witte stippen.
2. Op de bodem: hij laat los en vormt een cyste op stenen of zand. Daarin deelt hij zich tot honderden nieuwe parasieten. Dit stadium duurt meestal enkele dagen, maar soms weken.
3. In het water: de nieuwe parasieten zwemmen vrij rond en zoeken binnen korte tijd een vis. Vinden ze er geen, dan sterven ze.

Daarom werkt een behandeling op de vis alleen als ze lang genoeg duurt om alle stadia te vangen, en is ‘de stippen zijn weg’ geen bewijs dat de parasiet weg is.

Fluweelziekte (Amyloodinium ocellatum)

Symptomen

• Een fijn, stoffig, goud- of grijskleurig laagje op de huid, vaak het best zichtbaar bij schuin invallend licht.
• Zeer snel ademen, soms met open bek.
• Vissen die aan het oppervlak of bij de stroming hangen, niet meer eten.
• Sterfte binnen enkele dagen, soms van meerdere vissen tegelijk.

Fluweelziekte is veel sneller dan witte stip. Twijfel je, handel dan meteen.

Aanpak

Behandel altijd alle vissen in een aparte behandelbak, nooit in het rifaquarium: de gangbare middelen zijn dodelijk voor koralen en ongewervelden. Gebruikte methoden zijn:

• Koper: het meest gebruikte middel. Vraagt nauwkeurig meten met een kopertest, en niet elke vis verdraagt het even goed.
• Chloroquinefosfaat: vaak gebruikt tegen fluweelziekte, maar in veel landen alleen op voorschrift van een dierenarts.
• Tank-transfer-methode: de vissen worden meerdere keren om de paar dagen in een schone bak gezet, zodat de parasieten die van de vis vallen achterblijven.
• Hyposaliniteit (een sterk verlaagd zoutgehalte): werkt tegen witte stip, maar niet betrouwbaar tegen fluweelziekte. Verlaag langzaam en meet met een nauwkeurige refractometer.

Yawar geeft bewust geen doseringen: volg altijd de bijsluiter van het middel en vraag bij twijfel advies aan een dierenarts met ervaring in vissen. Behandel vissen altijd in een aparte bak, nooit in het rifaquarium.

Het rifaquarium parasietvrij maken

Zolang de vissen in de behandelbak zitten, blijft het rifaquarium zonder vissen. Parasieten die geen vis vinden, sterven. Veel houders laten het aquarium daarom zo’n tien tot elf weken visvrij. Koralen en ongewervelden kunnen gewoon blijven, want de parasieten gebruiken alleen vissen als gastheer.

Voorkomen

• Quarantaine van elke nieuwe vis, vier tot zes weken.
• Geen water uit de winkelzak in je aquarium gieten.
• Let op met nieuwe koralen en ongewervelden: ook in hun water kunnen vrij zwemmende parasieten of cysten zitten.
• Stabiele temperatuur en goede waterkwaliteit, zodat de weerstand van je vissen hoog blijft.