Waterwaarden in een rifaquarium: wat meet je en waarom?
Zoutgehalte, KH, calcium, magnesium, nitraat en fosfaat: welke waarden zijn belangrijk voor koralen, hoe vaak meet je ze en hoe houd je ze stabiel?
Koralen bouwen hun skelet uit calcium en carbonaat uit het water, en ze reageren gevoelig op schommelingen. Door regelmatig te meten zie je problemen aankomen voor je koralen eronder lijden.
De ideale waarden
- Zoutgehalte: 35 ppt (soortelijk gewicht ongeveer 1,025–1,026). Meet met een refractometer.
- Temperatuur: 24–26 °C.
- pH: ongeveer 8,0–8,4.
- KH (alkaliniteit): 7–9 dKH.
- Calcium: 400–450 mg/l.
- Magnesium: 1250–1350 mg/l.
- Ammonium en nitriet: niet meetbaar.
- Nitraat: laag maar niet nul, ongeveer 2–10 mg/l.
- Fosfaat: laag maar niet nul, ongeveer 0,02–0,1 mg/l.
Stabiliteit boven perfectie
Een waarde die iets van het ideaal afwijkt maar stabiel blijft, is beter dan een waarde die voortdurend heen en weer schiet. Corrigeer daarom altijd langzaam, vooral de KH: grote sprongen kunnen koralen doen afsterven.
De grote drie: KH, calcium en magnesium
Steenkoralen verbruiken KH en calcium om hun skelet te bouwen. In een aquarium met weinig koralen vullen waterverversingen dat vaak voldoende aan. Groeien je koralen goed, dan dalen de waarden en moet je ze aanvullen, bijvoorbeeld met:
- Tweecomponentenvloeistoffen (zoals de balling-methode), gedoseerd met een doseerpomp.
- Kalkwater (calciumhydroxide), vaak via de bijvulinstallatie.
- Een kalkreactor voor grote aquaria met veel steenkoralen.
Magnesium houdt calcium en KH in evenwicht. Is het te laag, dan kunnen calcium en KH moeilijk op niveau blijven.
Nitraat en fosfaat
Te veel nitraat en fosfaat voedt plaagalgen en remt de groei van steenkoralen. Maar helemaal nul is ook niet goed: koralen hebben een beetje voedingsstoffen nodig en verbleken als die volledig ontbreken. Stuur bij met minder of meer voeren, de afschuimer, waterverversingen of een refugium met macroalgen.
Hoe vaak meten?
- Wekelijks: zoutgehalte, temperatuur, KH, nitraat en fosfaat.
- Om de twee weken: calcium en magnesium.
- In een nieuw aquarium: ammonium en nitriet tot ze stabiel nul zijn.
- Na elke wijziging in dosering: vaker, tot de waarden stabiel zijn.
Noteer je metingen in het waterlogboek onder Tools, zodat je in grafieken ziet hoe je waarden evolueren. Met de waterwissel-calculator bereken je het effect van een waterverversing. Ververs wekelijks ongeveer 10 % water met zorgvuldig aangemaakt zeewater op dezelfde temperatuur en hetzelfde zoutgehalte.