Het juiste water voor gezelschapsvissen

pH, GH, KH, nitraat en waterverversen: wat betekenen die waarden, welke zijn belangrijk voor je gezelschapsvissen, en hoe houd je ze stabiel zonder chemie?

Twee kardinaaltetra’s boven grind
Foto: CHUCAO, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Vissen leven in hun eigen afval. Goed water betekent vooral: schoon en stabiel. De meeste problemen in een gezelschapsaquarium beginnen bij het water, niet bij een ziekte.

De belangrijkste waarden

  • Ammonium/ammoniak en nitriet: giftig, moeten altijd 0 zijn. Worden in een ingelopen aquarium door bacteriën omgezet.
  • Nitraat: het eindproduct. Liefst onder 25 mg/l, zeker onder 50 mg/l. Verlaag je met waterverversen en planten.
  • pH: zuurtegraad. Voor de meeste gezelschapsvissen is 6,5–7,5 prima.
  • GH (totale hardheid): de hoeveelheid calcium en magnesium. Zacht water (onder 8 °dH) voor tetra’s, harder water voor levendbarenden.
  • KH (carbonaathardheid): buffert de pH. Een KH van minstens 3–4 °dH voorkomt plotse pH-dalingen.
  • Temperatuur: voor de meeste soorten 24–26 °C.

Eerst inlopen

Een nieuw aquarium heeft nog geen bacteriën die ammonium en nitriet afbreken. Laat het daarom vier tot zes weken inlopen voor je vissen toevoegt, en meet tot ammonium en nitriet stabiel 0 zijn. Alles over dat proces lees je in ons artikel over de stikstofkringloop.

Leidingwater

Leidingwater is in Nederland en België meestal goed bruikbaar. Het wordt in Nederland doorgaans zonder chloor geleverd; in delen van België kan er chloor in zitten. Een waterverbeteraar maakt chloor onschadelijk. Laat koud leidingwater niet te snel in een warm aquarium lopen: breng het eerst op temperatuur.

Hoe hard je leidingwater is, verschilt sterk per regio. Je waterbedrijf publiceert de waarden, of je meet ze zelf. Kies vissen die bij je water passen; zo hoef je je water niet aan te passen.

Zacht water maken

Wil je zachtwatervissen houden en is je leidingwater hard, dan kun je het mengen met osmosewater of regenwater (alleen als dat schoon wordt opgevangen). Meng altijd in een vaste verhouding, zodat de waarden stabiel blijven.

Water verversen

Ververs elke week 20–30 % van het water en zuig daarbij de bodem af. Kleine, regelmatige verversingen zijn beter dan af en toe een grote. Met de waterwissel-calculator onder Tools bereken je hoeveel je moet verversen om je nitraat te verlagen; in het waterlogboek houd je je metingen bij.

Geen chemische snelle oplossingen

Middelen om de pH snel te verlagen of te verhogen, lijken handig, maar veroorzaken vaak schommelingen. Een stabiele waarde die iets van het ideaal afwijkt, is beter voor je vissen dan een ‘perfecte’ waarde die elke dag verandert.