Levendbarenden: guppy, platy, molly en zwaarddrager

Levendbarende vissen zijn kleurrijk, sterk en krijgen levende jongen. Alles over guppy’s, endlers, platy’s, zwaarddragers en molly’s, en hoe je voorkomt dat je aquarium overvol raakt.

Mannetje en vrouwtje zwaarddrager in een beplant aquarium
Foto: Bartosz Kowalewicz, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Bij levendbarenden komen de eitjes in de buik van het vrouwtje uit, en worden er volledig gevormde jongen geboren. Ze zijn kleurrijk, sterk en makkelijk te kweken: ideaal voor beginners, en voor kinderen die graag jonge visjes zien.

De bekendste soorten

Guppy (Poecilia reticulata)

Cobra-guppy (Poecilia reticulata)
Foto: Andrew Sheedy, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

De mannetjes hebben grote, kleurrijke staartvinnen, in eindeloze kweekvormen. Vrouwtjes zijn groter en minder bont. Wordt 3 tot 6 cm.

Endler-guppy (Poecilia wingei)

Mannetje endler-guppy (Poecilia wingei)
Foto: Dgrummon, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Kleiner en compacter dan de guppy, met felle neon- en oranjetinten. Kruist makkelijk met guppy’s; houd ze gescheiden als je zuivere endlers wilt behouden.

Platy (Xiphophorus maculatus)

Twee platy’s (Xiphophorus maculatus)
Foto: Carlosar, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Een rustige, stevige vis in veel kleuren, van rood tot blauw en gevlekt. Wordt zo’n 5 cm.

Zwaarddrager (Xiphophorus hellerii)

Rode zwaarddragers (Xiphophorus hellerii)
Foto: Ranjithsiji, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Mannetjes hebben een lang ‘zwaard’ aan de onderkant van de staartvin. Wordt tot zo’n 12 cm en is een actieve zwemmer. Mannetjes kunnen onderling fel zijn: houd één mannetje of meerdere in een grote bak.

Molly (Poecilia sphenops en P. latipinna)

Witte zeilvinmolly’s (Poecilia latipinna)
Foto: Bjoertvedt, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Mooi en groot, van zwart tot gevlekt en met grote rugvinnen (zeilvinmolly). Molly’s houden van hard water en een iets hogere temperatuur.

Water en verzorging

  • Temperatuur: 22–26 °C (molly’s eerder 24–28 °C).
  • Water: middelhard tot hard, pH 7–8. Het leidingwater in grote delen van Nederland en België is vaak geschikt.
  • Aquarium: minstens 60 cm voor guppy’s, endlers en platy’s; minstens 100 cm voor zwaarddragers en molly’s.
  • Voer: gevarieerd, met ook plantaardig voer; molly’s grazen graag algen.

Voortplanting

Een vrouwtje krijgt ongeveer elke vier weken jongen. Ze kan zaad bewaren en daarmee na één paring meerdere worpen krijgen, ook als er geen mannetje meer in de bak zit. Houd per mannetje twee à drie vrouwtjes, zodat niet één vrouwtje voortdurend wordt achtervolgd.

Een bevolkingsexplosie voorkomen

Levendbarenden vermenigvuldigen zich snel. Denk op voorhand na wat je met de jongen doet:

  • Houd alleen mannetjes als je geen jongen wilt: kleurrijk en geen nakomelingen.
  • Laat de natuur zijn gang gaan: in een gezelschapsaquarium worden veel jongen opgegeten. Wil je er meer laten overleven, zorg dan voor dichte planten zoals Javamos of drijfplanten.
  • Geef overtollige vissen door aan een winkel, vereniging of andere liefhebber. Zet ze nooit uit in de natuur.

Een tip bij het kopen

Veel levendbarenden in de handel komen uit massakweek in Azië. Hobbykwekers en gespecialiseerde winkels bieden vaak sterkere vissen aan die aan het plaatselijke water gewend zijn. Meer daarover in ons artikel over kwekers in Europa.