Hexamita en gatenziekte bij discussen

Witte, slijmerige ontlasting en gaatjes in de kop: hexamita en gatenziekte behoren tot de bekendste discusproblemen. Zo herken je ze, en zo pak je ze aan.

Oranje discus in een beplant aquarium
Foto: H. Zell, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Hexamita (en verwante flagellaten zoals Spironucleus) zijn eencellige parasieten die in kleine aantallen in de darmen van veel cichliden leven. Zolang de vis gezond is, geven ze geen problemen. Bij stress, slecht water of verkeerd voer kunnen ze zich explosief vermenigvuldigen.

Symptomen

  • Witte, draderige of slijmerige ontlasting, vaak het eerste signaal.
  • Niet of minder eten: de vis neemt voer, maar spuwt het weer uit.
  • Donker kleuren en zich afzonderen.
  • Vermageren, met een ingevallen buik en een ‘ingevallen’ voorhoofd.
  • In een later stadium: kleine gaatjes of zweertjes in de kop en langs de zijlijn.

Gatenziekte (HITH)

Gatenziekte, ook ‘hole-in-the-head’ of HITH genoemd, geeft kleine putjes in de kop die kunnen uitgroeien tot open wondjes. Hexamita wordt vaak als oorzaak genoemd, maar de ziekte wordt ook in verband gebracht met slechte waterkwaliteit, hoge nitraatwaarden, een tekort aan vitaminen en mineralen en actieve kool. Waarschijnlijk speelt een combinatie van factoren mee.

Aanpak

  1. Verbeter het water: grote waterverversingen, nitraat omlaag, controleer temperatuur en filter.
  2. Isoleer zieke vissen in een behandelbak, zodat je gericht kunt behandelen.
  3. Verhoog eventueel de temperatuur licht tot 30–31 °C, als je vissen dat verdragen, en zorg voor extra beluchting.
  4. Behandel met een middel tegen flagellaten. In veel landen is metronidazol hiervoor gangbaar, maar het is vaak voorschriftplichtig. Laat je adviseren door een dierenarts en volg de bijsluiter.
  5. Voer via het voer, als de vis nog eet: medicijnen in het voer werken direct in de darmen.
  6. Herstel: gevarieerd, vitaminerijk voer; gaatjes in de kop helen meestal, soms met littekens.

Yawar geeft bewust geen doseringen: volg altijd de bijsluiter van het middel en vraag bij twijfel advies aan een dierenarts met ervaring in vissen. Behandel in een aparte bak en haal actieve kool uit het filter tijdens een behandeling.

Voorkomen

  • Stabiel, schoon water met een laag nitraatgehalte.
  • Een gevarieerd dieet met voldoende vitaminen en geen bedorven (diepvries)voer.
  • Rust in het aquarium en een groep van minstens vijf à zes vissen.
  • Quarantaine voor nieuwe vissen.